David de Vreede is afdelingsvoorzitter en gemeenteraadslid voor de SP in Almere en adviseur bij het Expertisecentrum Asbest & Vezels. Al sinds 2016 zet hij asbest op de politieke agenda. Dat heeft in Almere geleid tot een grootschalige asbestdaken-aanpak. De Vreede: ‘Door preventief in te grijpen, voorkomen we gezondheids- en financiële risico’s op de lange termijn en zetten we een mooie stap in het bereiken van onze klimaatdoelen.’
Gemeenteraadslid David de Vreede
De gemeente Almere wil met dit project versneld alle asbestdaken verwijderen. Dat doet ze met een wijkgerichte aanpak, gekoppeld aan verduurzaming en de bestrijding van energiearmoede. Inwoners worden actief benaderd door de gemeente en worden stap voor stap begeleid door een procesbegeleider: van subsidieaanvraag tot de plaatsing van een nieuw, goed geïsoleerd dak. Asbestdaken op schuurtjes en carports laat de gemeente volledig op haar kosten verwijderen door een Almeers gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Deze kreeg na een aanbesteding de opdracht van de gemeente. Het project is in maart 2026 geëvalueerd en tot nu toe hebben 90% van de benaderde woningdakeigenaren en 99% van de eigenaren van schuurtjes en carports hun asbestdak laten verwijderen. In totaal werden in 2 jaar tijd bijna 500 asbestdaken gesaneerd en vervangen in Almere.
Almeerse asbestdaken worden aangepakt
Onzichtbare gevaren
Ook in het relatief jonge Almere liggen asbestdaken al meer dan 30 jaar in de buitenlucht, waardoor deze verweren en er steeds meer asbestvezels in de omgeving terechtkomen. In deze stedelijke gemeente liggen de asbestdaken voornamelijk op particuliere schuurtjes, carports en woningdaken. De Vreede: ‘Op basis van luchtfoto’s schatten we dat er in totaal zo’n 1300 asbestcementdaken waren in de gemeente, waarvan ongeveer 1000 asbestdaken op schuurtjes en carports.’
Dat zorgt niet alleen voor een groot gezondheidsrisico, maar op termijn ook voor hoge kosten als deze daken niet worden verwijderd. De Vreede: ‘Iedere gemeente die te maken heeft gehad met een asbestbrand of stormschade, weet hoe hoog de kosten zijn van het saneren van de omgeving na zo’n calamiteit. Zolang de asbestdaken blijven liggen, bestaat er een aanzienlijke kans dat dit gebeurt. Maar ook de toekomstige handhavingskosten kunnen enorm oplopen, omdat omgevingsdiensten en gemeenten moeten toezien op verspreiding van asbest in de leefomgeving door afbrokkelende asbestdaken.’ Preventief ingrijpen is volgens hem dan ook van groot belang. Zowel voor de volksgezondheid en het milieu, als voor de gemeentefinanciën.
"Als het gezondheidsrisico alleen nog niet overtuigend genoeg is, bedenk dan hoeveel kosten deze aanpak op de lange termijn scheelt."
Energiearmoede
Bij het opstellen van het coalitieakkoord in 2022, is 4 miljoen euro uitgetrokken voor de aanpak van asbestdaken. Daarnaast wordt er structureel jaarlijks 100.000 euro uitgetrokken voor het versterken van het asbest-toezicht door de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi- en Vechtstreek. Daarmee investeert de gemeente niet alleen in een veiligere en gezondere leefomgeving, maar ook in het tegengaan van energiearmoede.
De asbestdaken zijn namelijk slecht tot niet geïsoleerd, waardoor de kosten voor het verwarmen van hun huizen voor veel bewoners erg hoog zijn. De Vreede: ‘Veel mensen hebben niet de middelen om hun dak te laten vervangen. Door hen subsidie en ondersteuning te bieden om het asbestdak te laten verwijderen en een nieuw, goed geïsoleerd dak (eventueel met zonnepanelen) terug te plaatsen, helpen we hen om uiteindelijk kosten te besparen.’ Goede begeleiding is hierbij belangrijk, vertelt De Vreede. ‘Onze procesbegeleiders zijn fulltime aan het werk op dit project en ontzorgen de inwoners volledig. Mede daardoor doen zo veel mensen mee met deze aanpak.’
Uitbreiding Almeerse asbestaanpak
Vanwege het succes van de Almeerse asbestaanpak en het feit dat andere doelgroepen tot nu toe nog niet in aanmerking kwamen, heeft de Almeerse gemeenteraad bij het vaststellen van de laatste begroting besloten om 1,8 miljoen euro extra vrij te maken. Met dit aanvullende budget kunnen ook andere doelgroepen worden ondersteund, zoals VVE’s, verenigingen, stichtingen, maatschappelijke voorzieningen en ondernemers, en zal de aanpak waarschijnlijk verbreed worden naar asbestgevelplaten en mogelijk ook inpandig asbest.
Wacht niet tot het te laat is
De Vreede’s boodschap voor andere gemeenten is duidelijk: ‘Je bent gek als je asbestaanpak niet op de agenda zet. De investering is substantieel, maar de gevolgen als je dat niet doet, zijn vele malen groter.’ De Vreede noemt de Almeerse aanpak dan ook een verzekering. ‘Door (bijna) alle asbestdaken te verwijderen, verkleinen we niet alleen de kans dat onze inwoners ziek worden, maar ook de kans op een grote calamiteit als een asbestbrand en toekomstige hoge handhavingskosten.’
Wilt u ook aan de slag met asbestdaken? Meld u aan als partner en we gaan graag met u in gesprek om de mogelijkheden te bespreken. Bekijk de pagina 'Partners' voor meer informatie.